Líflegir tímar fram undan í Gömlubúð

Vilhjálmur Magnússon • 24. febrúar 2026

Veturinn og haustið hefur verið fremur rólegt hvað varðar komu ferðamanna í Gömlubúð. Þrátt fyrir minni umferð hefur starfsemin verið virk og ýmislegt átt sér stað sem hefur vakið athygli og ánægju gesta.

Í vetur var til dæmis sett upp ný jólasýning í Gömlubúð með nokkrum jólamunum frá byggðasafninu. Sýningin vakti mikinn áhuga og gleði meðal gesta á öllum aldri. Sérstaklega var gaman að taka á móti nokkrum skólahópum sem heimsóttu sýninguna yfir hátíðarnar. Nemendur fengu tækifæri til að skoða gamla muni og ræða hvernig jólahald hefur breyst í gegnum árin. Slíkar heimsóknir eru dýrmætur hluti af starfi hússins og skapa lifandi tengingu milli fortíðar og yngri kynslóða sveitarfélagsins.


En nú er undirbúningur fyrir sumarið byrjaður og í sýningarrými Gömlubúðar verður lögð áhersla á lifandi sýningu sem ber heitið „Út úr geymslunni“ – Innsýn í ferli, áherslur og sýningarhönnun“.

Sýningin þróast samhliða rannsóknarvinnu við nýja grunnsýningu safnsins og áherslusýningu um Hálfdán Björnsson frá Kvískerjum og fjölskyldu hans, en þær tvær sýningar munu opna í mars 2027. Fram að því verður rannsókn og hönnun sýninganna miðlað til gesta jafnóðum og verkefnið mótast, með það að markmiði að kalla fram frekari upplýsingar og fróðleik frá íbúum sveitarfélagsins.


Markmiðið er að veita gestum innsýn í lifandi og skapandi ferli þar sem hugmyndir, áherslur og lausnir eru stöðugt endurskoðaðar. Ferlið sjálft verður gert sýnilegt – sýningin mótast jafnt og þétt og gestir fá að fylgjast með þróuninni frá fyrstu hugmynd að fullmótaðri sýningu.

Gamlabúð er hús samfélagsins og er mikilvægt að íbúar nýti það sem vettvang fyrir menningu og mannlíf. Stefnt er að því að halda fjölbreytta viðburði í sumar og eru félagsamtök, hópar og einstaklingar hvattir til að nýta opnunartíma hússins til að halda kynningar, fundi eða aðra viðburði tengd sinni starfsemi.


Starfsfólk Gömlubúðar tekur vel á móti hugmyndum og samstarfi í gegnum netfangið gamlabud@hornafjordur.is.


Eftir Tjörvi Óskarsson 16. september 2026
Menningarmiðstöð Hornafjarðar er viðurkennt safn og starfar samkvæmt safnalögum og alþjóðlegum siðareglum safna. Viðurkenningunni fylgja faglegar kröfur um hvernig safnkostur er skráður, varðveittur, rannsakaður og honum miðlað. Þegar við hugsum um safn er sýningarsalurinn líklega það fyrsta sem kemur upp í huga okkar. En sýningin er aðeins hluti af safninu. Á bakvið tjöldin fer fram stór hluti þeirrar vinnu sem gerir okkur kleift að kalla okkur safn. Skráning, rannsóknir, miðlun og ekki síst varðveisla. Stór hluti safnkosts er geymdur í varðveislurýmum og það eru ýmsar ástæður fyrir því. Safngripir geta nefnilega verið algjörar dramadrottningar. Þeir þola illa sól, vilja helst ekki láta koma mikið við sig, pöddur eru sólgnar í suma þeirra og þeir þurfa að vera geymdir við rétt hita- og rakastig. Eitt mikilvægasta hlutverk safna er að varðveita safnkost til framtíðar. Þá tölum við um forvörslu. Hugmyndin er í grunninn sú að það er betra að koma í veg fyrir skemmdir en að reyna að gera við þær eftir á.
Eftir Tjörvi Óskarsson 8. september 2026
Í sumar var öllum börnum boðið að taka þátt í Sumarlestrarverkefni á bókasafninu okkar í Nýheimum. Verkefnið er sameiginlegt með flestum almenningsbókasöfnum í landinu sem þýðir að þó að einhverjir hafi farið á flakk í sumarfríinu þá gátu börnin ávallt komið við á bókasafni á ferðum sínum og kíkt á sumarlesturinn. Verkefnið snérist um Gúnda Geithafur og ævintýri hans. Börnin fengu afhent vegabréfið hans Gúnda og áttu að hjálpa honum að komast frá Heimahögum, þar sem ekki eitt stingandi strá var að finna og yfir til Grænuhlíðar þar sem allt var fagurgrænt. Með því að lesa í 15 mínútur færðist Gúndi á milli staða og fyrir hvern klukkutíma af lestri gátu börnin kíkt á bókasafn, fengið stimpil í vegabréfið og Happamiða sem þau skildu eftir á bókasafninu sínu. Við vorum svo heppin að í lok júlí kíkti enginn annar en Gunnar Helgason til okkar á Menningarmiðstöðina og las uppúr nokkrum af bókunum sínum og spjallaði við krakkana. Þetta gerði hann til að vekja athygli og áhuga á sumarlestrinum og Gunna var mjög vel tekið af hornfirskum börnum. Þó svo að það hafi verið hásumar, og margir á flakki um og útfyrir landssteinana, var húsfyllir hjá okkur og mikið hlustað og hlegið. Við þökkum Gunna enn og aftur fyrir komuna og skemmtunina. Nú er farið að síga á seinni hluta sumarlestursins enda skólarnir komnir í gang og flestir komnir með heimalesturs bækur frá kennurum sínum. Við á Menningarmiðstöðinni ætlum því að bjóða öllum börnum frá Höfn, sem tóku þátt í Sumarlestrinum, að koma til okkar og taka þátt í Uppskeruhátíð Sumarlestursins . Hátíðin fer fram laugardaginn 12. september kl.13 á bókasafninu í Nýheimum og öll börn sem skiluðu inn Happamiða fá þátttökuverðlaun. Að auki munum við draga út einn heppinn lestrarhest sem dreginn verður úr lukkupotti sem inniheldur alla Happamiðana, og fær viðkomandi veglegan vinning að launum. Við hlökkum til að taka á móti ykkur á bókasafninu í Nýheimum, laugardaginn 12. september kl.13.  Starfsfólk bókasafnsins
Eftir Sigríður Guðný Björgvinsdóttir 30. júní 2026
Sjósókn var um aldir einn af mikilvægustu atvinnuvegum Austur-Skaftfellinga og gegndi lykilhlutverki í afkomu heimila. Þrátt fyrir hafnleysi, grynningar og brim við suðausturströnd Íslands nýttu heimamenn þá lendingarstaði sem best hentuðu hverju sinni.