Mannvist á Mýrum

Maciej Rozanski • 4. desember 2023

Myndasýning á Bókasafni í Nýheimum

Miðvikudaginn 29. nóvember sl. var verkefnið Mannvist á Mýrum formlega kynnt, með opnun myndasýningar frá búsetuminjum á Mýrum

 

Miðvikudaginn 29. nóvember sl. var verkefnið Mannvist á Mýrum formlega kynnt, með opnun myndasýningar frá búsetuminjum á Mýrum. Með sýningunni er kynnt, í máli og myndum, brot úr búsetusögu nokkurra býla á Mýrum sem farið hafa í eyði á liðnum öldum. Minjarnar sem varðveist hafa bera vitni um þessa sögu. Mýramenn bjuggu við óvenjulegar og oft krefjandi aðstæður langt fram eftir 20. öld. Framgangur jökla, jökulár sem flæmdust um og jökulhlaup spilltu nytjalöndum og urðu þess valdandi, að margar fjölskyldur hröktust á milli staða. Þessar erfiðu aðstæður urðu til þess að fjölmörg býli og hjáleigur fóru í eyði.


Sýningin samanstendur af sex veggspjöldum, hönnuðum af Tim Junge, þar sem saga átta eyðibýla eru kynnt, með ljósmyndum og texta, ásamt lýsingum um áhrif og afleiðingar sem framgangur jökla og jökuláa hafði á land og búsetuskilyrði Mýramanna. Höfundar efnis eru Sigríður Guðný Björgvinsdóttir starfsmaður rannsóknarsviðs og Sigurður Örn Hannesson á Höfn. Sigurður er Mýrarmaður og fyrrum starfsmaður Menningarmiðstöðvar Hornafjarðar og vel kunnur staðháttum á Mýrum. Meirihluti mynda er tekinn með flygildi en með slíkri myndatöku er hægt að ná fram heppilegu sjónarhorni til að fá skörpustu myndir af fyrirbærum sem jarðlægar minjar eru. Sýningin mun standa á bókasafni Menningarmiðstöðvar í Nýheimum fram til 5. janúar n.k. og fylgir opnunartíma bókasafnsins. Verkefnið hefur vakið athygli og jákvæð viðbrögð meðal heimamanna og margir gestir nú þegar borið hana augum.


Mannvist á Mýrum er annar hluti samstarfsverkefnis rannsóknarsviðs Menningarmiðstöðvar og Þórbergsseturs um skráningu á fornum býlum í Sveitarfélaginu Hornafirði. Megintilgangur þess er að hraða fornleifaskráningu fornra eyðibýla og annarra minja sem þeim tengjast, svo landfræði- og söguleg þekking þeirra glatist ekki. Samstarfið hófst í ársbyrjun 2020 og fyrsti hluti þess, Búsetuminjar í Suðursveit var kynntur með sama sniði sumarið 2021. Sú sýning stendur uppi í Þórbergssetri í Suðursveit. Báðar þessar sýningar hafa hlotið styrk úr Uppbyggingarsjóði Suðurlands hjá SASS – Samtökum sunnlenskra sveitarfélaga.


Verkefnið í heild sinni er að finna á vefsíðu þess: www.busetuminjar.is


Eftir Sigríður Guðný Björgvinsdóttir 30. júní 2026
Sjósókn var um aldir einn af mikilvægustu atvinnuvegum Austur-Skaftfellinga og gegndi lykilhlutverki í afkomu heimila. Þrátt fyrir hafnleysi, grynningar og brim við suðausturströnd Íslands nýttu heimamenn þá lendingarstaði sem best hentuðu hverju sinni.
Eftir Dagur Snær Guðmundsson 23. júní 2026
Það er ótrúlega gaman að sjá allar minningarnar lifna við og fá innsýn í stemninguna, fólkið og söguna sem Humarhátíðin hefur skapað í gegnum árin.
Eftir Sandra Björg Stefánsdóttir 22. júní 2026
Alþjóðlegi jafnréttiskólinn (GRÓ GEST: Gender Equality Studies & Training Programme under the auspices of UNESCO), ásamt Úkraínuverkefni Háskóla Íslands og Menningarmiðstöð Hornafjarðar, er gestgjafi sýningarinnar Aldrei útskrifuð – Ætíð minnst, sem fer fram á bókasafni Menningarmiðstöðvar Hornafjarðar frá og með 18. Maí 2026.