Mannvist á Mýrum

Maciej Rozanski • 4. desember 2023

Myndasýning á Bókasafni í Nýheimum

Miðvikudaginn 29. nóvember sl. var verkefnið Mannvist á Mýrum formlega kynnt, með opnun myndasýningar frá búsetuminjum á Mýrum

 

Miðvikudaginn 29. nóvember sl. var verkefnið Mannvist á Mýrum formlega kynnt, með opnun myndasýningar frá búsetuminjum á Mýrum. Með sýningunni er kynnt, í máli og myndum, brot úr búsetusögu nokkurra býla á Mýrum sem farið hafa í eyði á liðnum öldum. Minjarnar sem varðveist hafa bera vitni um þessa sögu. Mýramenn bjuggu við óvenjulegar og oft krefjandi aðstæður langt fram eftir 20. öld. Framgangur jökla, jökulár sem flæmdust um og jökulhlaup spilltu nytjalöndum og urðu þess valdandi, að margar fjölskyldur hröktust á milli staða. Þessar erfiðu aðstæður urðu til þess að fjölmörg býli og hjáleigur fóru í eyði.


Sýningin samanstendur af sex veggspjöldum, hönnuðum af Tim Junge, þar sem saga átta eyðibýla eru kynnt, með ljósmyndum og texta, ásamt lýsingum um áhrif og afleiðingar sem framgangur jökla og jökuláa hafði á land og búsetuskilyrði Mýramanna. Höfundar efnis eru Sigríður Guðný Björgvinsdóttir starfsmaður rannsóknarsviðs og Sigurður Örn Hannesson á Höfn. Sigurður er Mýrarmaður og fyrrum starfsmaður Menningarmiðstöðvar Hornafjarðar og vel kunnur staðháttum á Mýrum. Meirihluti mynda er tekinn með flygildi en með slíkri myndatöku er hægt að ná fram heppilegu sjónarhorni til að fá skörpustu myndir af fyrirbærum sem jarðlægar minjar eru. Sýningin mun standa á bókasafni Menningarmiðstöðvar í Nýheimum fram til 5. janúar n.k. og fylgir opnunartíma bókasafnsins. Verkefnið hefur vakið athygli og jákvæð viðbrögð meðal heimamanna og margir gestir nú þegar borið hana augum.


Mannvist á Mýrum er annar hluti samstarfsverkefnis rannsóknarsviðs Menningarmiðstöðvar og Þórbergsseturs um skráningu á fornum býlum í Sveitarfélaginu Hornafirði. Megintilgangur þess er að hraða fornleifaskráningu fornra eyðibýla og annarra minja sem þeim tengjast, svo landfræði- og söguleg þekking þeirra glatist ekki. Samstarfið hófst í ársbyrjun 2020 og fyrsti hluti þess, Búsetuminjar í Suðursveit var kynntur með sama sniði sumarið 2021. Sú sýning stendur uppi í Þórbergssetri í Suðursveit. Báðar þessar sýningar hafa hlotið styrk úr Uppbyggingarsjóði Suðurlands hjá SASS – Samtökum sunnlenskra sveitarfélaga.


Verkefnið í heild sinni er að finna á vefsíðu þess: www.busetuminjar.is


< Eldri færslur

 Nýrri færslur >

Sumarlestur á bókasafninu

Eftir Tjörvi Óskarsson • 8. september 2026
Í sumar var öllum börnum boðið að taka þátt í Sumarlestrarverkefni á bókasafninu okkar í Nýheimum. Verkefnið er sameiginlegt með flestum almenningsbókasöfnum í landinu sem þýðir að þó að einhverjir hafi farið á flakk í sumarfríinu þá gátu börnin ávallt komið við á bókasafni á ferðum sínum og kíkt á sumarlesturinn. Verkefnið snérist um Gúnda Geithafur og ævintýri hans. Börnin fengu afhent vegabréfið hans Gúnda og áttu að hjálpa honum að komast frá Heimahögum, þar sem ekki eitt stingandi strá var að finna og yfir til Grænuhlíðar þar sem allt var fagurgrænt. Með því að lesa í 15 mínútur færðist Gúndi á milli staða og fyrir hvern klukkutíma af lestri gátu börnin kíkt á bókasafn, fengið stimpil í vegabréfið og Happamiða sem þau skildu eftir á bókasafninu sínu. Við vorum svo heppin að í lok júlí kíkti enginn annar en Gunnar Helgason til okkar á Menningarmiðstöðina og las uppúr nokkrum af bókunum sínum og spjallaði við krakkana. Þetta gerði hann til að vekja athygli og áhuga á sumarlestrinum og Gunna var mjög vel tekið af hornfirskum börnum. Þó svo að það hafi verið hásumar, og margir á flakki um og útfyrir landssteinana, var húsfyllir hjá okkur og mikið hlustað og hlegið. Við þökkum Gunna enn og aftur fyrir komuna og skemmtunina. Nú er farið að síga á seinni hluta sumarlestursins enda skólarnir komnir í gang og flestir komnir með heimalesturs bækur frá kennurum sínum. Við á Menningarmiðstöðinni ætlum því að bjóða öllum börnum frá Höfn, sem tóku þátt í Sumarlestrinum, að koma til okkar og taka þátt í Uppskeruhátíð Sumarlestursins . Hátíðin fer fram laugardaginn 12. september kl.13 á bókasafninu í Nýheimum og öll börn sem skiluðu inn Happamiða fá þátttökuverðlaun. Að auki munum við draga út einn heppinn lestrarhest sem dreginn verður úr lukkupotti sem inniheldur alla Happamiðana, og fær viðkomandi veglegan vinning að launum. Við hlökkum til að taka á móti ykkur á bókasafninu í Nýheimum, laugardaginn 12. september kl.13.  Starfsfólk bókasafnsins

Árabátaútræði í Austur-Skaftafellssýslu frá öndverðu

Eftir Sigríður Guðný Björgvinsdóttir • 30. júní 2026
Sjósókn var um aldir einn af mikilvægustu atvinnuvegum Austur-Skaftfellinga og gegndi lykilhlutverki í afkomu heimila. Þrátt fyrir hafnleysi, grynningar og brim við suðausturströnd Íslands nýttu heimamenn þá lendingarstaði sem best hentuðu hverju sinni.

Nú í aðdraganda að Humarhátíð þá hefur Héraðsskjalasafnið gert yfir 700 ljósmyndir aðgengilegar á miðlunarvefnum til skoðunar! 📸🦞

Eftir Dagur Snær Guðmundsson • 23. júní 2026
Það er ótrúlega gaman að sjá allar minningarnar lifna við og fá innsýn í stemninguna, fólkið og söguna sem Humarhátíðin hefur skapað í gegnum árin.