Hornfirska Rithöfundakvöldið

Maciej Rozanski • 3. október 2025

Fimmtudaginn 2. október hélt Menningarmiðstöð Hornfirðinga Hornfirskt bókakvöld í Nýheimum en tilefnið var að óvenju margar bækur hafa komið út á síðustu mánuðum þar sem höfundar og/eða umfjöllunarefnið tengist Sveitarfélaginu Hornafirði. 

Fyrstur til að stíga á stokk var Þorvarður Árnason, forstöðumaður Rannsóknarseturs Háskóla Íslands á Hornafirði en hann kynnti bók sína Víðerni – Verndun hins villta í náttúru Íslands sem kom út hjá Háskólaútgáfunni fyrr á þessu ári. Í bókinni eru víðernin könnuð frá ólíkum sjónarhornum og leitað svara við ýmsum grunnspurningum um þau, svo sem hvað þau eru, hvaða gildi þau bera og hvernig verði best staðið að verndun þeirra.


Næstur tók við Snævarr Guðmundsson hjá Náttúrustofu Suðausturlands en Snævarr hefur hlotið heiðurstign Alþjóðasambands stjörnufræðinga ásamt því að vera einn af okkar helstu jöklafræðingum. Í samstarfi við Hjörleif Guttormsson og Odd Sigurðsson ritaði Snævarr 97. árgang Árbókar Ferðafélags Íslands þar sem fjallað er um svæðið frá Núpsstað til Suðursveitar.


Þegar hér var komið við sögu breyttum við örlítið um gír og snérum okkur að endurminningum og ævisögum.


Karl Skírnisson tók við keflinu af Snævarri og sagði frá tilurð bókarinnar Frá Hamborg að Borgum sem fjallar um lífshlaup Margotar Gamm, móður Karls. Margot fæddist í Hamborg í Þýskalandi árið 1931og var því ung að árum í hörmugum seinni heimsstyrjaldarinnar. Aðeins 17 ára gömul fluttist Margot til Íslands til að gerast au-pair í kaupfélagsstjórabústaðnum á Höfn. Lífið tók þá við og Margot fluttist fljótlega að Borgum í Nesjum og ól þar börn og buru.


Endurminningar Wilhelms Wessmanns hótelráðgjafa, Lífsins ferðalag, var næsta bók sem fjallað var um. Arnþór Gunnarsson kynnti fyrir okkur bókina en hann bjó hana til prentunar og færði okkur volga úr prentun. Wilhelm bjó í Dyngju á Höfn til 10 ára aldurs þar sem faðir hans Elof klæðskerameistari rak saumastofu. Fjölskyldan flutti til Reykjavíkur árið 1952 en Wilhelm segir talsvert frá æskuárum sínum á Höfn í bókinni og í henni eru margar myndir sem faðir hans og fleiri tóku eystra.


Síðasta bókin sem kynnt var þetta kvöld var Tóm en það er ný ljósmyndabók eftir Sigurþór Spessa Hallbjörnsson. Spessi er einn af mikilvægustu sjónrænu annálahöfundum Íslands og er nú búsettur í Öræfum ásamt konu sinni Áróru Gústafsdóttur, skólastjóra í Grunnskólanum í Hofgarði. Bókin inniheldur um 100 myndir teknar í Öræfunum og formála eftir Ófeig Sigurðsson, rithöfund. Birta Guðjónsdóttir, safnstjóri Svavarssafns tók að sér að kynna bókina í fjarveru Spessa og bauð gestum bókakvöldsins að fylgja sér yfir á Svavarssafn í lok kvölds og skoða þar sýningu Spessa með myndum úr bókinni.

Hornfirska bókakvöldið heppnaðist vel í alla staði og þökkum við öllum fyrir þátttökuna, bæði gestum og höfundum.

Í lokin er rétt að minnast á tvo bókatengda viðburði sem haldnir verða á næstu vikum, en annar þeirra er útgáfuhóf bókarinnar um Sögu Eymundar og Halldóru í Dilksnesi sem Gísli Sverrir Árnason tók saman fer fram á Þórbergssetri sunnudaginn 12. október n.k.


Sunnudaginn 23. nóvember verður Hið árlega Rithöfundakvöld Menningarmiðstöðvar Hornafjarðar haldið í Nýheimum og hlökkum við svo sannarlega til að taka á móti Hornfirðingum þar líkt og undanfarin ár.



F.h. Menningarmiðstöðvar Hornafjarðar
Sandra Björg 


Eftir Tjörvi Óskarsson 8. september 2026
Í sumar var öllum börnum boðið að taka þátt í Sumarlestrarverkefni á bókasafninu okkar í Nýheimum. Verkefnið er sameiginlegt með flestum almenningsbókasöfnum í landinu sem þýðir að þó að einhverjir hafi farið á flakk í sumarfríinu þá gátu börnin ávallt komið við á bókasafni á ferðum sínum og kíkt á sumarlesturinn. Verkefnið snérist um Gúnda Geithafur og ævintýri hans. Börnin fengu afhent vegabréfið hans Gúnda og áttu að hjálpa honum að komast frá Heimahögum, þar sem ekki eitt stingandi strá var að finna og yfir til Grænuhlíðar þar sem allt var fagurgrænt. Með því að lesa í 15 mínútur færðist Gúndi á milli staða og fyrir hvern klukkutíma af lestri gátu börnin kíkt á bókasafn, fengið stimpil í vegabréfið og Happamiða sem þau skildu eftir á bókasafninu sínu. Við vorum svo heppin að í lok júlí kíkti enginn annar en Gunnar Helgason til okkar á Menningarmiðstöðina og las uppúr nokkrum af bókunum sínum og spjallaði við krakkana. Þetta gerði hann til að vekja athygli og áhuga á sumarlestrinum og Gunna var mjög vel tekið af hornfirskum börnum. Þó svo að það hafi verið hásumar, og margir á flakki um og útfyrir landssteinana, var húsfyllir hjá okkur og mikið hlustað og hlegið. Við þökkum Gunna enn og aftur fyrir komuna og skemmtunina. Nú er farið að síga á seinni hluta sumarlestursins enda skólarnir komnir í gang og flestir komnir með heimalesturs bækur frá kennurum sínum. Við á Menningarmiðstöðinni ætlum því að bjóða öllum börnum frá Höfn, sem tóku þátt í Sumarlestrinum, að koma til okkar og taka þátt í Uppskeruhátíð Sumarlestursins . Hátíðin fer fram laugardaginn 12. september kl.13 á bókasafninu í Nýheimum og öll börn sem skiluðu inn Happamiða fá þátttökuverðlaun. Að auki munum við draga út einn heppinn lestrarhest sem dreginn verður úr lukkupotti sem inniheldur alla Happamiðana, og fær viðkomandi veglegan vinning að launum. Við hlökkum til að taka á móti ykkur á bókasafninu í Nýheimum, laugardaginn 12. september kl.13.  Starfsfólk bókasafnsins
Eftir Sigríður Guðný Björgvinsdóttir 30. júní 2026
Sjósókn var um aldir einn af mikilvægustu atvinnuvegum Austur-Skaftfellinga og gegndi lykilhlutverki í afkomu heimila. Þrátt fyrir hafnleysi, grynningar og brim við suðausturströnd Íslands nýttu heimamenn þá lendingarstaði sem best hentuðu hverju sinni.
Eftir Dagur Snær Guðmundsson 23. júní 2026
Það er ótrúlega gaman að sjá allar minningarnar lifna við og fá innsýn í stemninguna, fólkið og söguna sem Humarhátíðin hefur skapað í gegnum árin.