Útgáfa Skaftfellings heldur áfram

Kristín Vala • 1. apríl 2026

Vinna við næstu útgáfu Skaftfellings, þá 25. í röðinni, er nú hafin af fullum krafti.

Skaftfellingur hefur í gegnum árin gegnt mikilvægu hlutverki í skráningu og miðlun sögu, mannlífs og menningar í sveitarfélaginu og heldur áfram að þróast og vaxa með þátttöku heimafólks. 


Ritstjórn hvetur alla áhugasama íbúa og aðra sem tengjast svæðinu til að leggja sitt af mörkum. Hvort sem um er að ræða greinar, frásagnir, myndir, minningar eða hugmyndir að efni, þá eru öll framlög vel þegin. Sérstaklega er kallað eftir efni sem varpar ljósi á daglegt líf fyrr og nú, staðhætti, atvinnulíf og persónulegar sögur sem annars gætu glatast. Áhugasöm eru hvött til að hafa samband við Kristínu Völu, forstöðumann Menningarmiðstöðvar Hornafjarðar sem jafnframt er ritstjóri útgáfu Skaftfellings, til að ræða hugmyndir eða senda inn efni. 


Samhliða undirbúningi nýrrar útgáfu hefur verið tekið saman efnisyfirlit yfir alla 24 árganga Skaftfellings. Þessi samantekt er nú orðin aðgengileg öllum sem vilja kynna sér það fjölbreytta efni sem birst hefur í ritinu í gegnum tíðina hér á vef Menningarmiðstöðvarinnar (Hlekkur). Efnisyfirlitið auðveldar leit að greinum og umfjöllun um tiltekin málefni, einstaklinga eða atburði og er því mikilvægt verkfæri fyrir bæði fræðimenn og áhugafólk. Jafnframt eru allir útgefnir árgangar Skaftfellings aðgengilegir á bókasafni sveitarfélagsins. 


Með útgáfunni skapast vettvangur fyrir íbúa til að segja sínar sögur og varðveita minningar fyrir komandi kynslóðir. Ritnefnd vonast til að sem flestir sjái sér fært að leggja verkefninu lið. 


Kristín Vala Þrastardóttir
forstöðumaður Menningarmiðstöðvar Hornafjarðar og ritstjóri Skaftfellings 


Eftir Tjörvi Óskarsson • 16. september 2026
Menningarmiðstöð Hornafjarðar er viðurkennt safn og starfar samkvæmt safnalögum og alþjóðlegum siðareglum safna. Viðurkenningunni fylgja faglegar kröfur um hvernig safnkostur er skráður, varðveittur, rannsakaður og honum miðlað. Þegar við hugsum um safn er sýningarsalurinn líklega það fyrsta sem kemur upp í huga okkar. En sýningin er aðeins hluti af safninu. Á bakvið tjöldin fer fram stór hluti þeirrar vinnu sem gerir okkur kleift að kalla okkur safn. Skráning, rannsóknir, miðlun og ekki síst varðveisla. Stór hluti safnkosts er geymdur í varðveislurýmum og það eru ýmsar ástæður fyrir því. Safngripir geta nefnilega verið algjörar dramadrottningar. Þeir þola illa sól, vilja helst ekki láta koma mikið við sig, pöddur eru sólgnar í suma þeirra og þeir þurfa að vera geymdir við rétt hita- og rakastig. Eitt mikilvægasta hlutverk safna er að varðveita safnkost til framtíðar. Þá tölum við um forvörslu. Hugmyndin er í grunninn sú að það er betra að koma í veg fyrir skemmdir en að reyna að gera við þær eftir á.
Eftir Tjörvi Óskarsson • 8. september 2026
Í sumar var öllum börnum boðið að taka þátt í Sumarlestrarverkefni á bókasafninu okkar í Nýheimum. Verkefnið er sameiginlegt með flestum almenningsbókasöfnum í landinu sem þýðir að þó að einhverjir hafi farið á flakk í sumarfríinu þá gátu börnin ávallt komið við á bókasafni á ferðum sínum og kíkt á sumarlesturinn. Verkefnið snérist um Gúnda Geithafur og ævintýri hans. Börnin fengu afhent vegabréfið hans Gúnda og áttu að hjálpa honum að komast frá Heimahögum, þar sem ekki eitt stingandi strá var að finna og yfir til Grænuhlíðar þar sem allt var fagurgrænt. Með því að lesa í 15 mínútur færðist Gúndi á milli staða og fyrir hvern klukkutíma af lestri gátu börnin kíkt á bókasafn, fengið stimpil í vegabréfið og Happamiða sem þau skildu eftir á bókasafninu sínu. Við vorum svo heppin að í lok júlí kíkti enginn annar en Gunnar Helgason til okkar á Menningarmiðstöðina og las uppúr nokkrum af bókunum sínum og spjallaði við krakkana. Þetta gerði hann til að vekja athygli og áhuga á sumarlestrinum og Gunna var mjög vel tekið af hornfirskum börnum. Þó svo að það hafi verið hásumar, og margir á flakki um og útfyrir landssteinana, var húsfyllir hjá okkur og mikið hlustað og hlegið. Við þökkum Gunna enn og aftur fyrir komuna og skemmtunina. Nú er farið að síga á seinni hluta sumarlestursins enda skólarnir komnir í gang og flestir komnir með heimalesturs bækur frá kennurum sínum. Við á Menningarmiðstöðinni ætlum því að bjóða öllum börnum frá Höfn, sem tóku þátt í Sumarlestrinum, að koma til okkar og taka þátt í Uppskeruhátíð Sumarlestursins . Hátíðin fer fram laugardaginn 12. september kl.13 á bókasafninu í Nýheimum og öll börn sem skiluðu inn Happamiða fá þátttökuverðlaun. Að auki munum við draga út einn heppinn lestrarhest sem dreginn verður úr lukkupotti sem inniheldur alla Happamiðana, og fær viðkomandi veglegan vinning að launum. Við hlökkum til að taka á móti ykkur á bókasafninu í Nýheimum, laugardaginn 12. september kl.13.  Starfsfólk bókasafnsins
Eftir Sigríður Guðný Björgvinsdóttir • 30. júní 2026
Sjósókn var um aldir einn af mikilvægustu atvinnuvegum Austur-Skaftfellinga og gegndi lykilhlutverki í afkomu heimila. Þrátt fyrir hafnleysi, grynningar og brim við suðausturströnd Íslands nýttu heimamenn þá lendingarstaði sem best hentuðu hverju sinni.