Búsetuminjar í Austur-Skaftafellssýslu

Sigríður Guðný Björgvinsdóttir • 6. maí 2026

Frá árinu 2020 hefur rannsóknarsvið Menningarmiðstöðvar Hornafjarðar, ásamt Þórbergssetri á Hala í Suðursveit, unnið að skráningu búsetuminja frá fyrri tíð í héraði sveitarfélagsins. 

Haldið er úti vefsíðu fyrir þetta tiltekna verkefni, sem hefur slóðina www.busetuminjar.is. Þar má nú þegar finna ýmsan fróðleik um yfirgefin bæjarstæði Suðursveitar og Mýra, þar sem lágreistir tóftarveggir geta verið eini vitnisburðurinn um tilvist býlanna. Upptalningin þar er hvergi nærri tæmandi enda af nægu efni að taka.

Í verkefni sem þessu, sem unnið hefur verið með aðferðafræði fornleifaskráningar, verður til heilmikið gagnasafn. Það byggir m.a. á yfirliti um ritaðar heimildir, vettvangsgögn og ljósmyndir. Á vettvangi er aflað landupplýsingagna; nákvæm uppmæling tófta með GPS tæki ásamt því að minjar eru ljósmyndaðar. Það er gert til að staðfesta nákvæma staðsetningu og umfang minjanna. Myndir upplýsa um útlit minjanna og ekki síst vitna til ástands þeirra. 

Bátanaust í landi Sléttaleitis

Strax í upphafi verkefnisins var lagt upp með að skrásetja minjarnar samkvæmt stöðlum Minjastofnunar Íslands, í þeim tilgangi að skráningin hlyti samþykki stofnunarinnar. Minjastofnun hefur fylgst með framgangi þess nánast frá byrjun, fengið kynningu á efninu og hvatt okkur til dáða. Nú hefur stofnunin samþykkt að taka við þeim vettvangsgögnum sem nú þegar liggja fyrir. Gögn sem þessi eru afar mikilvæg fyrir varðveislu menningarminja og nauðsynleg fyrir alla skipulagsgerð.


Á næstu misserum verður unnið að uppsetningu gagnanna samkvæmt skilareglum Minjastofnunar, ásamt því að halda áfram heimsóknum á yfirgefin bæjarstæði í Lóni, Nesjum og Öræfasveit. 


Frá Selbakka á Mýrum

Eftir Sandra Björg Stefánsdóttir 4. júní 2026
Í fjölda ára hefur Menningarmiðstöð Hornafjarðar borðið börnum í sveitarfélaginu að taka þátt í Barnastarfi Menningarmiðstöðvarinnar sem fram fer á sumrin. Árið í ár er engin undantekning og hefur Menningarmiðstöðin skipulagt ferðir og allskonar skemmtilegar uppákomur fyrir börnin í sumar.
Eftir Kristín Vala 28. maí 2026
Nú þegar sumarið er farið að láta sjá sig er ekki úr vegi að kynna fyrir ykkur Sumarlesturinn en í ár tökum við á móti honum Gúnda Geithafri og hjálpum honum að komast yfir í gróskumikinn haga.
Eftir Kristín Vala 5. maí 2026
Í kjölfar sýningarloka Nytja hefur listasafni Svavars Guðnasonar nú hefur verið lokað og verður lokað fram á haust.