Tímabundin lokum, breytingar og spennandi tímar fram undan á Svavarssafni

Kristín Vala • 5. maí 2026

Í kjölfar sýningarloka Nytja hefur listasafni Svavars Guðnasonar nú hefur verið lokað og verður lokað fram á haust. 

Umfangsmiklar framkvæmdir eru nú farnar af stað á jarðhæð ráðhússins sem hýsir m.a. sýningar- og varðveislurými safnsins. Engar stórframkvæmdir eiga sér stað í sýningarsölum okkar en þær ná þó meðal annars til þriggja geymslu- og varðveislurýma safnsins.
 

Samhliða framkvæmdunum er unnið að bættri aðstöðu varðveislurýma safnkostsins. Vélsmiðjan FOSS vinnur að smíði sérhannaðar, útdraganlegar einingar sem henta varðveislurýminu vel og gerir okkur kleift að varðveita listaverkin á öruggari og faglegri hátt en áður. Með þessum og fjölbreyttum öðrum breytingum er stigið mikilvægt skref í að tryggja langtímavernd safnkostsins sem og styrkja safnið í miðlunarhlutverki sínu. 

Á sama tíma hafa orðið breytingar í starfsmannahaldi safnsins og því má segja að fram undan séu nýir tímar og spennandi tækifæri í starfsemi þess. Auglýst hefur nú verið eftir sérfræðingi til starfa á safnið en viðkomandi mun leiða faglegt starf safnsins og daglega umsjón þess. Undir hatti Menningarmiðstöðvarinnar eru ólík söfn og deildir en að jafnaði er einn sérfræðingur á hverju sviði en saman myndar starfsmanna-hópurinn þverfaglegt teymi sem tekst á við fjölbreyttar áskoranir í sameiningu. Umsóknarfrestur er 18. maí en hér má sækja um starfið. 


Þrátt fyrir lokun listasafnsins í sumar er nóg um að vera hjá Menningarmiðstöð Hornafjarðar. 

Sumarferðir barna frá bókasafninu alla þriðjudaga verður fastur liður hjá okkur í sumar, eins og mörg undanfarin ár og þá eru aðrir fastir liðir bókasafnsins enn í fullu fjöri, foreldramorgnar, bókaklúbbur, föndurstundir o.fl. 

Gamlabúð iðar einnig af lífi og þar stendur yfir byggðasafnssýningin Út úr geymslunni, þar sem íbúar hafa haft áhrif á val muna til sýningar. Þar er því sannkallað “brot af því besta“ úr safnkostinum til sýnis um þessar mundir. 

Einnig má í Gömlubúð sjá handverkssýningu Margotar Gamm sem er lifandi vitnisburður um hæfileika hennar og fjölbreytta tækni í listsköpun. Margir Hornfirðingar muna eftir Margot úr textílkennslu í grunnskólanum og er sýningin því bæði persónuleg og menningarlega dýrmæt. Börn Margotar komu að uppsetningu sýningarinnra í samstarfi við listasafnið og eru öll verk sýningarinnar í eigu fjölskyldunnar. 

Fram undan er svo opnun Kvískerjasýningarinnar, sem nú er í mótun og mun opna í mars 2027. Áhugasamir geta kynnt sér efnið með því að hlusta á Hlaðvarp Gömlubúðar, þar sem birt hafa verið viðtöl við aðstandendur systkinanna á Kvískerjum sem veita einstaka innsýn í líf þeirra og störf. 



Eftir Sandra Björg Stefánsdóttir • 23. október 2026
Fiskimiðin við Suðausturland hafa um aldir verið nýtt af Íslendingum og erlendum þjóðum. Þar á meðal voru franskir fiskimenn, sem sóttu á Íslandsmið á seglskútum, svokölluðum gólettum, allt fram yfir aldamótin 1900. Á hverju vori lögðu skipin í langa og hættulega veiðiferð á Íslandsmiðin. Í mars mátti sjá frá suðurströnd Íslands hvít segl þeirra birtast við sjóndeildarhringinn, líkt og hópur máva sem blakar vængjum sínum við hafflötinn. Þorskurinn var eftirsóttur á mörkuðum í Mið- og Vestur-Evrópu, og útgerðarbæir á norðurströnd Frakklands sendu skip sín til Íslands í von um góðan afla. Veiðarnar gátu þó reynst dýru verði keyptar. Þorskurinn var frönsku sjómönnunum lífsviðurværi en einnig uppspretta sorgar og þjáninga. Seglin og reynsla skipverja voru lítil vörn gegn ofsaveðri, straumum og brimi. Sjóslys voru tíð og talið er að um fjögur hundruð skip, með samtals um fjögur þúsund franska sjómenn innanborðs, hafi aldrei snúið aftur heim af Íslandsmiðum. Þrátt fyrir þessa hörmungarsögu varð oft mannbjörg þegar skip strönduðu við Suðausturland. Hér koma nokkur dæmi af Breiðamerkursandi: Marie Louise frá Dunkerque, 18. apríl 1881 Samkvæmt fréttum í Norðanfara strandaði frönsk skúta í Öræfum, líklega við Bakkafjöru aðfaranótt 18. apríl 1881. Þetta var gólettan Marie Louise og um borð voru tíu menn, sem allir komust lífs af. Ekki var í fyrstu vitað með vissu hvað olli strandinu, en talið var að skipið hefði leitað lands vegna leka. Í frétt blaðsins síðar um sumarið kom fram að skipið hefði verið selt ásamt búnaði fyrir 102 krónur. Það var lítið og hafði ekki aflað, en saltfarmur náðist að mestu óskemmdur. Dimmviðri, þoka og norðaustan vindur, ásamt straumi, munu hafa leitt til slyssins. Skipverjarnir komust sjálfir í land og þaðan til Hnappavalla. Richelieu frá Calais, 16. apríl 1898 Í suðvestan stormi strandaði franska seglskútan Richelieu á Kvískerjafjöru 16. apríl 1898. Skipið var tæplega 39 tonn að stærð og áhöfnin taldi ellefu menn. Þeir komust allir hjálparlaust í land og héldu til Hnappavalla. Frétt í Þjóðólfi greindi einnig frá því að annað franskt fiskiskip hefði sokkið undan Hestgerði í Suðursveit sama dag. Allir skipverjar þess lifðu slysið af og matvælum var bjargað. Skömmu síðar flutti gufuskipið Hjálmar 45 franska skipbrotsmenn frá Hornafirði áleiðis til Frakklands. Agile frá Dunkerque, 9. apríl 1907 Fiskiskútan Agile strandaði á Fellsfjöru, vestan við Jökulsá, 9. apríl 1907. Veður var gott en skyggni lélegt. Björn Pálsson á Kvískerjum sá skipið nálgast land og fylgdist með því þar til það hvarf sjónum hans. Hann hélt að því hefði verið snúið frá landi, en skipverjarnir höfðu ákveðið að sigla því upp vegna þess hve ástand þess var orðið lélegt. Skipið brotnaði þegar það tók niðri. Allir tuttugu mennirnir komust í land og héldu til austurs eftir sandinum. Þeir fóru yfir Jökulsá á undirvarpi og náðu til Reynivalla án áfalla. La France frá Graveline, 10. apríl 1921 Franska skútan La France strandaði á Kvískerjafjöru að morgni 10. apríl 1921. Hún var líklega frá útgerðarbænum Graveline á norðurströnd Frakklands og flutti salt til Reykjavíkur en hafði rekist á blindsker við Tvísker um nóttina. Skemmdirnar voru miklar og skipið var nærri sokkið þegar það tók niðri á útrifi. Áhöfnin, sjö menn, komst í bát og reri til lands við illan leik, rétt austan Eystri-Kvíár. Sáu þeir engin merki mannabyggðar en héldu upp með ánni. Fóru þeir yfir hana á jökli til vesturs og náðu loks til Hnappavalla. Flakið rak síðar upp í fjöruna og var selt, enda ekki unnt að bjarga skipinu.  Skráning menningarminja á Breiðamerkursandi stendur yfir hjá rannsóknarsviði Menningarmiðstöðvar. Skipskaðar sem þessir eru einn þáttur í þeirri sögu sem sandurinn hefur að geyma. Þeim verður gerð betri skil í verkefninu og kynnt í skýrslu og með veggspjaldasýningu á nýju ári.
Eftir Tjörvi Óskarsson • 23. október 2026
Forstöðumaður Menningarmiðstöðvar Hornafjarðar og tveir starfsmenn byggðasafnsins sóttu í síðustu viku árlegan farskóla FÍSOS á Ísafirði. Þar komu saman fulltrúar flestra safna landsins til að miðla reynslu, efla faglega hæfni og mynda tengsl. Farskólinn er dýrmætur vettvangur símenntunar og samstarfs sem nýtist við að þróa safnastarf um land allt. Yfirskrift farskólans í ár var Samfélagsleg ábyrgð safna: Aðgengi og inngilding. Fjölbreytt erindi og umræður beindu sjónum að því hvernig söfn geta tekið betur á móti ólíkum hópum og skapað aðstæður til þátttöku. Viðfangsefnið á vel við starf Menningarmiðstöðvarinnar, þar sem áhersla er lögð á að menningararfur og safnastarf séu aðgengileg og hafi þýðingu fyrir fjölbreytt samfélag.
Eftir Tjörvi Óskarsson • 12. október 2026
Lína Langsokks-dagur á bókasafninu á laugardaginn !