Skráning safngripa frá Kvískerjum

Það er erfitt að láta sér leiðast í geymslu Byggðasafns Austur-Skaftafellssýslu. 

En um þessar mundir er unnið að skráningu safnmuna frá Kvískerjum, þar sem fjölbreyttir gripir segja sögu fólksins sem þar bjó. Um er að ræða safnkost sem hefur hingað til að mestu verið varðveittur í geymslu, en nú er unnið markvisst að því að fara yfir gripina, ljósmynda þá og skrá í gagnagrunn safnsins. Síðar verða munirnir skráðir inn á Sarp, þar sem myndir og lýsingar verða aðgengilegar öllum sem vilja svala forvitninni.

Dæmi um spennandi mun er þessi „View-master“ kíkir frá árinu 1949. Með honum fylgja hundruðir mynda sem hægt var að skoða í gegnum hann.

Með skráningunni verða munirnir aðgengilegri til rannsókna og miðlunar, auk þess sem hún stuðlar að betri varðveislu þeirra til framtíðar. Safnkosturinn gefur góða innsýn í líf og störf þeirra sem bjuggu á Kvískerjum. Systkinin sem þar bjuggu voru þekkt fyrir víðtækan fróðleik og fjölbreytt áhugasvið. En áhugi á náttúru, mælingum og umhverfinu skipaði stóran sess í daglegu lífi.

Í safneigninni eru allskyns tæki til mælinga, eins og til dæmis þessi kortamælir.

Þetta endurspeglast skýrt í gripunum sjálfum. Áberandi er fjöldi mælitækja, svo sem áttavita, kortamæla og skrefamæla. Reyndar svo margra að segja mætti að það hafi sjaldan verið hætta á að villast! Samhliða því má finna búnað sem tengist ljósmyndun og athugunum á umhverfinu, til dæmis myndavélar, ljósmæla, sjónauka og stækkunargler af ýmsum gerðum.

Þessi fallegi sjónauki frá 19.öld er geymdur í upprunalegum viðarkassa. Með honum fylgir handskrifað bréf þar sem kemur fram að hann hafi verið í eigu Sigurðar Ingimundarsonar. 

Einnig eru til staðar teikni- og skrifáhöld, handskrifuð bréf og leiðbeiningar sem bera vitni um nákvæmni og áhuga á skráningu. Í mörgum tilvikum fylgja gripunum jafnvel nákvæmar lýsingar sem hafa verið skráðar af eigendunum sjálfum, svo segja má að ákveðinn hluti skráningarvinnunnar hafi þegar verið unninn.

Hér er gott dæmi um merkingarnar sem fylgja sumum safngripum. „Þessi spegill var í Skoska togaranum Banffsire sem strandaði 16.1.1905. Var síðan í stofunni á Kvískerjum, þar til hún var rifin 1945“

Í safninu má sjá fjölbreytt handverk og heimagerða muni, þar sem sköpun og nytsemi fara saman. Þarna er fjöldi verkfæra og áhalda sem hafa verið smíðuð á staðnum, oft til að einfalda dagleg störf heimilisfólks. Þar má einnig finna skýr dæmi um endurnýtingu. Efniviður sem féll til hefur verið nýttur á skapandi hátt til að búa til nýja og gagnlega hluti.

Endurnýting af bestu gerð. Hér er búið að breyta brúsa undan hárlakki í bolla. Hann er léttur og þægilegur, svo kannski hefur hann verið notaður sem ferðamál.

Í geymslunni eru hillur merktar eftir herbergjum íbúanna á Kvískerjum, sem gefur ákveðna mynd af skipulagi heimilisins. Um leið má sjá hvernig áhugasvið skarast og fléttast saman, þar sem sambærilegir hlutir og viðfangsefni birtast á fleiri en einum stað, eins og hugmyndirnar hafi átt það til að ferðast á milli herbergja.

Verkefnið er liður í áframhaldandi vinnu safnsins við að skrá og varðveita safnkost sinn og miðla sögu og menningu svæðisins. Valdir gripir munu svo fá að njóta sín á sýningu sem opnar í Gömlubúð í mars 2027.