Út úr geymslunni, íbúar hvattir til að hafa áhrif á nýja safnasýningu

Vilhjálmur Magnússon • 18. mars 2026

Byggðasafn Hornafjarðar hefur hrundið af stað nýju og spennandi verkefni undir yfirskriftinni „Út úr geymslunni“, þar sem markmiðið er að færa gripi úr geymslu aftur fyrir augu almennings

Safneignin hefur að stórum hluta verið í geymslu frá árinu 2012, en nú stendur til að breyta því með yfirstandandi sýningu í Gömlubúð. Sýningin er sífelldri þróun og er liður í undirbúningi nýrrar grunnsýningar safnsins sem áætlað er að opni í mars 2027.

Sérstaða verkefnisins felst í virkri þátttöku íbúa. Safnið leitar eftir hugmyndum frá íbúum sveitarfélagsins um hvaða muni eigi að taka fram og sýna tímabundið á sýningunni. Þeir eru hvattir til að deila hvaða gripi þeir hafi saknað, hvaða hlutir hafi staðið upp úr í gamla Byggðasafninu og hvað þeir vilja sjá aftur. Ekki síst eru þeir hvattir til að fara í Gömlubúð fari svo að munur sem þau völdu komi út úr geymslunni. 

Að sögn safnvarða hafa gestir í gegnum tíðina oft spurt um ákveðna muni, svo sem gullmyntir, seli, skjaldbökur og jafnvel húdd af bílum. Slíkar ábendingar geta nú haft bein áhrif á uppsetningu sýningarinnar. 


Búið að er óska eftir tillögum á facebook síðu safnsins: 

https://www.facebook.com/profile.php?id=61584748300110 

Þar var fyrsta óskin hluti af húddi 007 James Bond bíls sem brunað var um á Jökulsárlóni. Búið er að koma því fyrir í móttöku Gömlubúðar ásamt QR kóða þar sem hægt að að skoða atriðið úr kvikmyndinni “Die Another day” á Youtube. 
 

Tillögum má skila í gegnum netfangið byggdasafn@hornafjordur.is. Þótt pláss sé takmarkað þar sem um er að ræða einungis aðra hæð Gömlubúðar leggja safnverðir áherslu á að allar hugmyndir skipti máli. 

Það er mikið um viðburði í Gömlubúð þessa dagana- tónlist, sýningar og listasmiðjur en opið er þar alla daga vikunnar frá 14-20.

Hanna Whiteahead
Byggðasafnsvörður


Eftir Tjörvi Óskarsson 16. september 2026
Menningarmiðstöð Hornafjarðar er viðurkennt safn og starfar samkvæmt safnalögum og alþjóðlegum siðareglum safna. Viðurkenningunni fylgja faglegar kröfur um hvernig safnkostur er skráður, varðveittur, rannsakaður og honum miðlað. Þegar við hugsum um safn er sýningarsalurinn líklega það fyrsta sem kemur upp í huga okkar. En sýningin er aðeins hluti af safninu. Á bakvið tjöldin fer fram stór hluti þeirrar vinnu sem gerir okkur kleift að kalla okkur safn. Skráning, rannsóknir, miðlun og ekki síst varðveisla. Stór hluti safnkosts er geymdur í varðveislurýmum og það eru ýmsar ástæður fyrir því. Safngripir geta nefnilega verið algjörar dramadrottningar. Þeir þola illa sól, vilja helst ekki láta koma mikið við sig, pöddur eru sólgnar í suma þeirra og þeir þurfa að vera geymdir við rétt hita- og rakastig. Eitt mikilvægasta hlutverk safna er að varðveita safnkost til framtíðar. Þá tölum við um forvörslu. Hugmyndin er í grunninn sú að það er betra að koma í veg fyrir skemmdir en að reyna að gera við þær eftir á.
Eftir Tjörvi Óskarsson 8. september 2026
Í sumar var öllum börnum boðið að taka þátt í Sumarlestrarverkefni á bókasafninu okkar í Nýheimum. Verkefnið er sameiginlegt með flestum almenningsbókasöfnum í landinu sem þýðir að þó að einhverjir hafi farið á flakk í sumarfríinu þá gátu börnin ávallt komið við á bókasafni á ferðum sínum og kíkt á sumarlesturinn. Verkefnið snérist um Gúnda Geithafur og ævintýri hans. Börnin fengu afhent vegabréfið hans Gúnda og áttu að hjálpa honum að komast frá Heimahögum, þar sem ekki eitt stingandi strá var að finna og yfir til Grænuhlíðar þar sem allt var fagurgrænt. Með því að lesa í 15 mínútur færðist Gúndi á milli staða og fyrir hvern klukkutíma af lestri gátu börnin kíkt á bókasafn, fengið stimpil í vegabréfið og Happamiða sem þau skildu eftir á bókasafninu sínu. Við vorum svo heppin að í lok júlí kíkti enginn annar en Gunnar Helgason til okkar á Menningarmiðstöðina og las uppúr nokkrum af bókunum sínum og spjallaði við krakkana. Þetta gerði hann til að vekja athygli og áhuga á sumarlestrinum og Gunna var mjög vel tekið af hornfirskum börnum. Þó svo að það hafi verið hásumar, og margir á flakki um og útfyrir landssteinana, var húsfyllir hjá okkur og mikið hlustað og hlegið. Við þökkum Gunna enn og aftur fyrir komuna og skemmtunina. Nú er farið að síga á seinni hluta sumarlestursins enda skólarnir komnir í gang og flestir komnir með heimalesturs bækur frá kennurum sínum. Við á Menningarmiðstöðinni ætlum því að bjóða öllum börnum frá Höfn, sem tóku þátt í Sumarlestrinum, að koma til okkar og taka þátt í Uppskeruhátíð Sumarlestursins . Hátíðin fer fram laugardaginn 12. september kl.13 á bókasafninu í Nýheimum og öll börn sem skiluðu inn Happamiða fá þátttökuverðlaun. Að auki munum við draga út einn heppinn lestrarhest sem dreginn verður úr lukkupotti sem inniheldur alla Happamiðana, og fær viðkomandi veglegan vinning að launum. Við hlökkum til að taka á móti ykkur á bókasafninu í Nýheimum, laugardaginn 12. september kl.13.  Starfsfólk bókasafnsins
Eftir Sigríður Guðný Björgvinsdóttir 30. júní 2026
Sjósókn var um aldir einn af mikilvægustu atvinnuvegum Austur-Skaftfellinga og gegndi lykilhlutverki í afkomu heimila. Þrátt fyrir hafnleysi, grynningar og brim við suðausturströnd Íslands nýttu heimamenn þá lendingarstaði sem best hentuðu hverju sinni.